Wat als een patroon niet alleen bij jou begint?
We worden niet alleen gevormd door wat we zelf meemaken, maar ook door de families, relaties, cultuur en andere systemen waar we deel van uitmaken.
Systemisch werk helpt zichtbaar te maken welke verbindingen, rollen en patronen kunnen meespelen in hoe jij vandaag denkt, voelt, handelt en je plek inneemt.
Je staat nooit helemaal op jezelf
Vanaf je geboorte maak je deel uit van verschillende systemen. Je gezin en familie zijn daarin de eerste. Later komen daar bijvoorbeeld school, relaties, werk en andere groepen bij.
Ook cultuur, migratiegeschiedenis en de werelden waarin je bent opgegroeid kunnen invloed hebben op hoe je hebt geleerd je te verbinden, verantwoordelijkheid te dragen en je plek in te nemen.
Binnen zo'n systeem ontstaan verbindingen, rollen, verwachtingen en manieren van omgaan met elkaar. Een deel daarvan is zichtbaar. Een ander deel nemen we mee zonder dat we ons daar voortdurend bewust van zijn.
Het kan bijvoorbeeld zichtbaar maken dat je:
verantwoordelijkheid draagt die eigenlijk niet bij jouw plek hoort;
gewend bent geraakt om te zorgen, aanpassen of sterk te zijn;
moeite hebt met ontvangen, begrenzen of ruimte innemen;
in relaties of werk steeds een vergelijkbare positie inneemt;
trouw blijft aan iets uit je familie, terwijl je bewust iets anders wilt.
Dat betekent niet dat ieder probleem uit je familiesysteem komt. Wel kan je systeem een waardevolle plek zijn om te onderzoeken wanneer iets zich blijft herhalen.
Een familieopstelling maakt verhoudingen zichtbaar
Een familieopstelling is één van de werkvormen binnen systemisch werk.
Je begint met een vraag of thema dat op dit moment in jouw leven speelt. Dat kan over familie gaan, maar bijvoorbeeld ook over een relatie, werk, grenzen, verlies, verantwoordelijkheid of een terugkerend patroon.
In een opstelling worden belangrijke personen of elementen uit jouw vraag in de ruimte gerepresenteerd. Dat kan in een groep met representanten, maar individueel bijvoorbeeld ook met vloerankers, voorwerpen of andere vormen van representatie.
Door naar posities, afstand, richting en onderlinge verhoudingen te kijken, kan informatie zichtbaar worden die in een gesprek minder snel naar voren komt.
Je hoeft daarvoor niet je hele familiegeschiedenis te kennen.
We onderzoeken wat zich rond jouw vraag aandient als informatie niet als absolute waarheid.
Binnen systemisch werk kijken we onder andere naar drie belangrijke principes:
Erbij horen
Ieder lid van een systeem heeft een plek. Wanneer iemand of iets wordt buitengesloten, vergeten of verzwegen, kan dat invloed hebben op de verhoudingen binnen een systeem.
Ordening
Binnen systemen bestaan verschillende posities en generaties. Wanneer iemand bijvoorbeeld verantwoordelijkheid is gaan dragen die eigenlijk bij een ouder of ander familielid hoorde, kan dat later nog merkbaar zijn.
Geven en ontvangen
In relaties speelt ook de verhouding tussen geven en ontvangen een rol. Wanneer die langdurig uit balans raakt, kan dat invloed hebben op verbinding, verantwoordelijkheid en grenzen.
Deze principes gebruik ik niet als vaste regels waarmee jouw leven wordt verklaard. Ze vormen een systemische bril waarmee we onderzoeken wat bij jouw vraag relevant is.
Wanneer kan systemisch werk interessant zijn
Bijvoorbeeld wanneer je merkt dat:
- dezelfde problemen in relaties blijven terugkomen;
- je je snel verantwoordelijk voelt voor anderen;
- grenzen stellen gepaard gaat met schuldgevoel;
- je moeite hebt je eigen plek in te nemen;
- bepaalde patronen over meerdere generaties lijken terug te komen;
- verlies of verandering je dieper raakt dan je kunt verklaren;
- je rationeel veel begrijpt, maar in je reacties weinig verandert;
- je op je werk steeds in vergelijkbare rollen of conflicten terechtkomt.
Een systemische vraag hoeft dus niet alleen over familie te gaan. Ook verlies, werk, identiteit, relaties, ouderschap, culturele achtergrond en belangrijke levenskeuzes kunnen systemisch worden onderzocht.
Hoe ziet een opstelling eruit?
Hoe kun je deelnemen aan een opstelling?
Als vraaginbrenger
Je brengt een vraag of thema in dat op dit moment in jouw leven speelt. Je hoeft vooraf niet precies te weten waar het vandaan komt. We beginnen bij wat er nu speelt en onderzoeken wat daarin zichtbaar wordt.
Als representant
Je neemt deel aan de opstelling van iemand anders en vertegenwoordigt tijdelijk een persoon of element uit diens vraag.
Je hoeft daarvoor zelf geen vraag in te brengen. Ook als representant kun je kennismaken met systemisch werk en ervaren hoe een opstelling verloopt.
Individueel
Werk je liever één-op-één? Dan kunnen we jouw vraag systemisch onderzoeken met bijvoorbeeld vloerankers, voorwerpen of andere vormen van representatie.
Systemisch werk binnen SterkDoorLeven™
Een familieopstelling staat binnen SterkDoorLeven™ niet op zichzelf.
Binnen de SterkDoorLeven™-methodiek kijk ik naar de samenhang tussen lichaam, verhaal en systeem.
Wat wordt er zichtbaar in het systeem?
Wat gebeurt er ondertussen in je lichaam?
Welk verhaal heb je over jezelf, anderen of het leven gevormd?
En wat betekent dat voor de keuzes die je vandaag maakt?
De opstelling is niet het doel. Het is een ingang om zichtbaar te maken wat jou kan helpen om verder te bewegen.
Wat wil jij zichtbaar maken?
Je hoeft je familiegeschiedenis niet volledig te kennen en je hoeft vooraf ook niet te weten welke werkvorm je nodig hebt.
Begin bij de vraag, het patroon of het thema dat nu in jouw leven speelt.
Van daaruit kijken we wat er meespeelt en welke vorm van begeleiding daarbij past.
Van overleven naar richting.